KVTV – ngày 28/06/2026: Chỉ còn đúng 3 ngày nữa, toàn bộ ngành xây dựng Việt Nam sẽ bước vào một chương mới, kể từ ngày 1/7/2026, Luật Xây dựng năm 2025 (Luật số 135/2025/QH15) cùng hàng loạt Nghị định hướng dẫn then chốt (như Nghị định 217/2026/NĐ-CP, Nghị định 212/2026/NĐ-CP) sẽ chính thức có hiệu lực thi hành.
Đây được xem là đợt “thay máu” lớn nhất trong vòng một thập kỷ qua của ngành, thay thế cho Luật Xây dựng 2014, với mục tiêu tối thượng: Cắt giảm thủ tục, minh bạch hóa thông tin và siết chặt chất lượng từ gốc.
3 nội dung thay đổi mang tính cốt lõi nhất mà người dân và doanh nghiệp bắt buộc phải nắm rõ:
1) Minh bạch hóa Giấy phép xây dựng: Bắt buộc công khai trực tuyến tối thiểu 12 tháng
Một trong những điểm mới “gây sốt” nhất trong tuần qua tại các cổng dịch vụ công là quy định về việc công khai giấy phép:
Theo Nghị định số 217/2026/NĐ-CP, kể từ ngày 1/7/2026, cơ quan cấp giấy phép xây dựng bắt buộc phải công khai giấy phép trên trang thông tin điện tử của mình trong thời gian tối thiểu là 12 tháng kể từ ngày cấp hoặc gia hạn.
Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn tình trạng “mập mờ” pháp lý, giúp người dân xung quanh khu vực dự án hoặc người mua nhà dễ dàng tra cứu, giám sát xem công trình đó có xây dựng sai phép hay không. Đồng thời, Nghị định cũng nêu rõ: Nếu chủ đầu tư không khắc phục vi phạm xây dựng sai phép đúng thời hạn, giấy phép xây dựng sẽ bị thu hồi và hủy bỏ ngay lập tức.
2) Cấp mã định danh điện tử xuyên suốt vòng đời công trình:
Cũng từ ngày 1/7, một khái niệm mới sẽ chính thức vận hành: Mã định danh điện tử cho từng công trình.
Theo hướng dẫn mới nhất tại Nghị định 212/2026/NĐ-CP về Hệ thống thông tin và Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, mỗi công trình từ khi lập dự án, cấp phép, thi công cho đến khi bảo trì, phá dỡ sẽ được quản lý bằng một mã định danh duy nhất trên môi trường số. Cùng với đó, Thông tư số 34/2026/TT-BXD vừa được Bộ Xây dựng ban hành ngày 25/06 cũng siết chặt quy định phân cấp công trình, buộc các công trình mới phải áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) và các giải pháp công nghệ số.
3. Nới lỏng quy định cấp phép cho khu vực chưa có quy hoạch chi tiết:
Đối với người dân có nhu cầu xây dựng nhà ở riêng lẻ tại nông thôn, Bộ Xây dựng cũng vừa có câu trả lời gỡ rối rất kịp thời. Tại các khu vực đã có quy hoạch chung xã nhưng chưa có quy hoạch chi tiết, người dân vẫn sẽ được xem xét cấp giấy phép xây dựng dựa trên các quy chế quản lý kiến trúc hoặc quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, thay vì phải “xếp hàng” chờ quy hoạch chi tiết như trước đây. Điều này cởi trói áp lực rất lớn cho các hộ gia đình đang có nhu cầu an cư lạc nghiệp.
Góc nhìn pháp lý hành chính nhà nước:
– Có thể thấy, đợt cải cách pháp lý lần này thể hiện quyết tâm rất lớn của Chính phủ trong việc chuyển đổi số và công khai hóa toàn bộ hoạt động xây dựng. Việc chỉ còn 3 ngày trước giờ “G” đang khiến các sở ban ngành địa phương phải tăng tốc hết công suất để hướng dẫn người dân.
– Đối với các doanh nghiệp địa ốc và nhà thầu, việc áp dụng các điều khoản mới về hợp đồng xây dựng (Nghị định 210/2026/NĐ-CP) như giới hạn mức tạm ứng và cơ chế xử lý tranh chấp nghiêm ngặt hơn sẽ đòi hỏi một sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý để tránh rủi ro dòng tiền.
– KVTV sẽ tiếp tục cập nhật các thông tin hướng dẫn chi tiết từ Bộ Xây dựng để hỗ trợ người dân quan tâm.Phóng viên: Văn Tịnh – Truyền hình KVTV
